2026 жылғы 1 қазанда М.Х. Дулати атындағы Тараз университетінің «Инженерия және тұрақты даму» жоғары мектебінің «Текстиль, материалтану және стандартизация» кафедрасының ұйымдастыруымен «Текстиль және сапа» студенттік ғылыми үйірмесі аясында «Ұлттық мұра – заманауи өнім: басқұр тоқу технологиясын жаңғырту» тақырыбында дөңгелек үстел өтті.

Іс-шараның негізгі мақсаты – қазақ халқының дәстүрлі тоқыма өнерінің бірі болып саналатын басқұр тоқу технологиясының тарихи-мәдени және технологиялық ерекшеліктерін таныстыру, ұлттық мұраны жастар арасында насихаттау және дәстүрлі қолөнерді заманауи тоқыма өндірісі мен дизайн бағыттарымен ұштастыру мүмкіндіктерін талқылау.

Дөңгелек үстелдің ашылуында «Текстиль, материалтану және стандартизация» кафедрасының меңгерушісі Л.Х. Юсупова сөз сөйлеп, ұлттық қолөнерді жаңғырту мен оны жас ұрпаққа насихаттаудың маңыздылығына тоқталды. Сонымен қатар дәстүрлі тоқыма өнерін ғылыми тұрғыдан зерттеу, оның технологиялық ерекшеліктерін заманауи өндіріс талаптарымен байланыстыру және ұлттық құндылықтарды білім беру үдерісінде дәріптеу қажеттігін атап өтті.

Іс-шараға кафедраның профессор-оқытушылар құрамы қатысып, ұлттық қолөнерді зерттеу, сақтау және заманауи технологиялармен сабақтастыру бағытындағы пікірлерімен бөлісті. Дөңгелек үстелді ұйымдастырушы, «Текстиль және сапа» студенттік ғылыми үйірмесінің жетекшісі, кафедраның қауымдастырылған профессоры Ж.С.Рахманова кездесудің мазмұны мен мақсатына тоқталып, қатысушыларды ұлттық тоқыма өнерінің ерекшеліктерімен таныстырды.

Дөңгелек үстелге Тараз қаласындағы М.Жұмабаев атындағы №21, №26, Ө.Жолдасбеков атындағы №50 орта мектептердің оқушылары көркем еңбек пәнінің мұғалімдері Д.У.Мажилисова, Д.С. Толымбекова, Ф.А.Нуралиеваның жетекшілігімен қатысып, ұлттық тоқыма өнеріне деген қызығушылықтарын танытты.

Кездесу барысында оқушыларға басқұрдың қазақтың дәстүрлі тұрмысындағы орны, оның қолданылу ерекшеліктері, тоқу технологиясы, қолданылатын жіп түрлері, өрнек композициясы және бұйымның эстетикалық әрі функционалдық қасиеттері туралы ақпарат берілді.

Іс-шара барысында кафедра консультанттары А.Ажимова мен Ж.Әбзелбекова қатысушыларға басқұр тоқу технологиясын жан-жақты түсіндіріп, оның орындалу ерекшеліктерін іс жүзінде көрсетіп берді. Олар дәстүрлі тоқу әдістерін, жіптерді таңдау мен өрнектерді орналастыру тәсілдерін таныстырып, басқұр бұйымын дайындаудың технологиялық кезеңдерін көрсетті. Практикалық таныстырылым барысында мектеп оқушылары ұлттық қолөнердің қыр-сырымен танысып, басқұр тоқу өнеріне деген қызығушылықтарын арттырды.

Шара барысында студенттер басқұр тоқудың дәстүрлі технологиялық кезеңдерін таныстырып, ұлттық ою-өрнектердің құрылымын, түстер үйлесімін және композициялық ерекшеліктерін түсіндірді. Сонымен қатар дәстүрлі технологияны қазіргі заманғы интерьер дизайнында, сәндік-қолданбалы өнерде және заманауи тоқыма бұйымдарын өндіруде қолдану мүмкіндіктері талқыланды.

Дөңгелек үстел оқушылардың ұлттық қолөнерге деген қызығушылығын арттырып қана қоймай, студенттердің ғылыми-зерттеу, шығармашылық және жобалық жұмыс дағдыларын дамытуға мүмкіндік берді. Қатысушылар басқұр тоқу технологиясын сақтап, оны заманауи талаптарға бейімдеудің маңыздылығы жөнінде өз пікірлерін білдірді.

Іс-шара соңында оқушылар мен студенттер арасында пікір алмасу ұйымдастырылып, ұлттық тоқыма өнерін зерттеу, сақтау және оны инновациялық бағытта дамыту бойынша ұсыныстар айтылды. Кездесу қорытындысында мектеп мұғалімдеріне алғыс білдіріліп, сертификаттар табысталды.

«Ұлттық мұра – заманауи өнім» тақырыбындағы бұл кездесу дәстүрлі мәдени құндылықтарды қазіргі технологиялармен сабақтастыра отырып, ұлттық қолөнердің жаңа қырларын танытуға бағытталған маңызды ғылыми-танымдық іс-шара болды. Осындай тағылымды кездесулер ұлттық мұраны дәріптеуге, жас ұрпақтың шығармашылық әлеуетін дамытуға және дәстүрлі өнердің заманауи тоқыма индустриясындағы мүмкіндіктерін кеңінен танытуға ықпал етеді.

Ұйымдастырушылар: «Текстиль және сапа» студенттік ғылыми үйірмесінің жетекшілері «Текстиль, материалтану және стандартизация» кафедрасының қауымдастырылған профессоры  Ж.С.Рахманова,  аға оқытушы Р.Д.Абутова

21-30 қыркүйек аралығында М.Х. Дулати атындағы Тараз университетінде алты жоғары мектеп ұжымымен кездесулер өтті. Негізгі тақырыптар: 2025–2026 оқу жылындағы KPI нәтижелері, Негізгі тиімділік көрсеткіштері (KPI) туралы ереженің жаңа редакциясы және келесі есепті кезеңге арналған міндеттер болды. Кездесулерді Басқарма мүшесі – Стратегиялық даму және интернациоландыру жөніндегі проректор Есімова Шолпан Алтынбекқызы өткізді.

Кездесу барысында профессор-оқытушылар құрамы (ПОҚ), кафедралар мен жоғары мектептердің KPI нәтижелеріне жасалған талдау ұсынылды. Өткен жылдың қорытындысы бойынша университет ПОҚ-тың 100 үздік өкілі, үш үздік кафедра және үздік жоғары мектеп анықталды.

KPI-дың негізгі бағыттары –  ғылыми, академиялық, әлеуметтік-мәдени қызмет бойынша нәтижелер қарастырылып, мықты тұстар мен дамытуды талап ететін бағыттар белгіленді.

KPI – стратегияны жүзеге асыру құралы

KPI туралы ереженің жаңа редакциясына ерекше назар аударылды. Ереже әзірлеу барысында көрсеткіштердің М.Х. Дулати атындағы Тараз университетінің 2029 жылға дейінгі даму бағдарламасымен, 2029 жылға дейінгі Ғылым мен білімді дамыту тұжырымдамасымен, сондай-ақ Жамбыл облысының даму бағдарламасымен өзара байланысы қамтылды.

Осылайша, KPI индикаторлары ПОҚ-тың жеке нәтижелерін бағалауға ғана емес, сонымен қатар университеттің стратегиялық мақсаттарына қол жеткізуге және оның өңірді дамытуға қосатын үлесіне бағытталған.

Жаңа редакцияда университеттің заманауи міндеттерін айқындайтын бағыттар күшейтіліп, толықтырылды, оның ішінде:
 «Жасыл күн тәртібі» және тұрақты даму принциптері;
 Инвестициялар тарту және бюджеттен тыс қаржыландыруды дамыту, соның ішінде эндаумент-қорын қалыптастыру мен дамыту;
 Жұмыс берушілермен өзара іс-қимыл жасау және білім берудің экономиканың нақты секторымен байланысын нығайту;
 Ғылыми және инновациялық қызметті дамыту;
 Кафедралардың, жоғары мектептердің және ғылыми-зерттеу бөлімшелерінің нәтижелілігін арттыру.

Сондай-ақ, балл есептеу тәртібі, жауапкершілік аймақтары, растаушы құжаттарға қойылатын талаптар, KPI жүйесімен жұмыс істеу процедуралары мен ынталандыру механизмдері түсіндірілді.

Кездесудің маңызды бөлігі профессор-оқытушылар құрамымен ашық диалог болды. Әріптестер сұрақтар қойып, тәжірибеде кездесетін қиындықтарды атап өтті және жүйені жетілдіру бойынша ұсыныстар енгізді.

М.Х. Дулати атындағы Тараз университеті экологиялық жауапкершіліктің жоғары стандарттарын көрсетіп, UI GreenMetric World University Rankings 2026 беделді жаһандық экологиялық тұрақтылық рейтингіне сәтті енді.

30 қыркүйек күні Қытайдың Линпин қаласында М.Х. Дулати атындағы Тараз университеті мен Линпин тарапы арасында тоқыма, цифрлық сән, білім, ғылым және өндіріс салаларындағы ұзақ мерзімді ынтымақтастықты дамытуға бағытталған рамкалық келісімге қол қойылды.

Қазақстан тарапынан құжатқа М.Х. Дулати атындағы Тараз университетінің Басқарма төрағасы - Ректор Ләззат Еркінбаева қол қойды. Келісім Тараз бен Линпин арасындағы университет, кәсіпорын және шығармашылық индустрия өкілдерін біріктіретін практикалық жобаларды іске асыруға негіз қалайды.

Ынтымақтастықтың негізгі бағыттары ретінде тоқыма материалдары мен жібек өндірісі, цифрлық сән, 3D жобалау және виртуалды киіп көру, функционалды және экологиялық материалдар, мәдени мұраға негізделген заманауи дизайн, инженерлер мен дизайнерлер даярлау, сондай-ақ зерттеу нәтижелерін коммерцияландыру белгіленді.

Келісім аясында студенттер мен оқытушылардың Линпин кәсіпорындарында тағылымдамадан өтуі, қытайлық мамандардың Дулати университетінің білім беру бағдарламаларына, шеберлік сабақтарына және бірлескен ғылыми жобаларына қатысуы, прототиптер әзірлеу және студенттік стартаптарды қолдау көзделеді.

Ләззат Еркінбаева қол қойылған құжаттың формалды байланыспен шектелмей, зерттеуден өндіріске және нарыққа дейінгі толық ынтымақтастық тізбегін құруға мүмкіндік беретінін атап өтті. Оның айтуынша, Линпиннің өндірістік, дизайнерлік және цифрлық тәжірибесі Қазақстанның жас таланттарымен, табиғи материалдарымен және ғылыми әлеуетімен ұштасуы мүмкін.

Дулати университеті Линпин әкімшілігі мен кәсіпорындарын болашақ «Жібек жолы» тоқыма, цифрлық сән және креативті индустриялар консорциумының индустриялық серіктестері болуға шақырды. Консорциумға Орталық, Шығыс және Оңтүстік Азияның университеттері, зерттеу орталықтары, дизайнерлік ұйымдары мен кәсіпорындарын тарту ұсынылады.

2027 жылға арналған алғашқы практикалық қадамдар қатарында екі тараптан үйлестірушілерді бекіту, бірлескен жұмыс жоспарын әзірлеу, тағылымдама базаларын анықтау және Қазақстан мен Қытайда таныстырылатын демонстрациялық жобаны іске қосу бар.

Қол қойылған рамкалық келісім Дулати университетінің Қытаймен технологиялық және білім беру байланыстарын кеңейтіп, Тараздың тарихи Жібек жолындағы мәдени мұрасын заманауи тоқыма өндірісімен, цифрлық технологиялармен және креативті кәсіпкерлікпен байланыстыратын жаңа кезеңді бастайды.

30 қыркүйек күні Ханчжоу қаласында цифрлық сән саласындағы таланттар, академиялық орта және индустрия өкілдерінің халықаралық конференциясы өтті. Ауқымды іс-шараға әлемнің 18 елінен 400-ден астам қатысушы жиналды. Қазақстандық делегацияны М.Х. Дулати атындағы Тараз университетінің Басқарма Төрағасы – Ректор Ләззат Еркінбаева басқарды.

29 қыркүйекте Ханчжоу қаласында М.Х. Дулати атындағы Тараз университетінің делегациясы мен Чжэцзян ғылыми-техникалық университеті  арасында жұмыс кездесуі өтті. Қытай тарапынан кездесуге университет проректоры Чэнь Айси қатысты.

Чжэцзян ғылыми-техникалық университетінің проректоры Чэнь Айси Дулати университетінің Басқарма Төрағасы – Ректор Ләззат Еркінбаеваны қарсы алып, университеттің білім беру, ғылыми зерттеулер және өнеркәсіппен ықпалдастық салаларындағы басым бағыттарын таныстырды. Қытай тарапы нақты жобаларды дамытуға және екі университет арасындағы байланыстарды тереңдетуге мүдделі екенін білдірді.

Кездесу аясында төртжақты ынтымақтастық туралы шартқа қол қойылды. Құжат білім беру, ғылыми зерттеулер, мамандар даярлау және бірлескен жобаларды іске асыру бағытында серіктестікті практикалық тұрғыдан дамуға негіз қалайды.

Кездесу барысында тараптар тоқыма ғылымы, киім дизайны, жаңа материалдар, инженерлік білім беру, жасанды интеллект, цифрландыру және мәдени мұраны зерттеу салаларындағы ынтымақтастықтың перспективаларын талқылады. Сондай-ақ бірлескен білім беру бағдарламаларын іске асыру, оқытушылар мен студенттердің академиялық алмасуын кеңейту, магистранттар мен докторанттарға бірлесіп жетекшілік ету және ғылыми әзірлемелерді өндіріске енгізу мәселелеріне назар аударды.

Дулати университетінің Басқарма Төрағасы - Ректор Ләззат Еркінбаева өз сөзінде Тараздың Ұлы Жібек жолындағы тарихи орнына тоқталды. Ол ежелгі Тараз арқылы тауармен қатар білім, технология, көркемдік дәстүрлер мен идеялар тарағанын атап өтіп, бүгінде осы сабақтастықты білім беру, ғылым, цифрлық технологиялар және мамандарды бірлесіп даярлау арқылы жалғастыру қажет екенін айтты.

Ләззат Қалымбекқызы Чжэцзян ғылыми-техникалық университетінің тоқыма ғылымы, киім дизайны, жаңа материалдар, инженерлік даярлық және жасанды интеллект салаларындағы жоғары құзыреттерін ерекше атап өтті. Бұл бағыттар Дулати университетінің тоқыма, жеңіл өнеркәсіп, дизайн, цифрландыру және мәдени мұраны зерттеу салаларындағы мүмкіндіктерімен өзара үйлеседі.

Кездесудің негізгі тақырыптарының бірі – Қазақстанда инженерлік-техникалық кадрларды қайта даярлауға арналған шетелдік институт құру бастамасы болды. Болашақ алаң қысқа мерзімді бағдарламаларды, оқытушылар мен кәсіпорын мамандарының біліктілігін арттыруды, бірлескен оқу модульдерін әзірлеуді және заманауи өндірістік технологияларды трансферттеуді қамтуы мүмкін.

Чжэцзян ғылыми-техникалық университеті Жоғары мектебінің деканы Пан Сюйвэй «Шетелдегі үздік инженерлер колледжі» жобасы туралы арнайы баяндама жасады. Ол Қазақстан университеттерінің студенттеріне арналған инженерлік магистратура бағдарламасының тұжырымдамасын таныстырды. Ұсынылған модель университеттер мен кәсіпорындардың бірлескен қабылдауын және даярлауын, оқу мен өндірістік тәжірибені кезектестіруді, сондай-ақ қытайлық, қазақстандық және кәсіпорын үш жетекшінің қатысуын көздейді.

Бағдарламаның болжамды ұзақтығы екі-үш жылды құрайды: білім алушылар даярлықтың бастапқы кезеңін Қазақстандағы серіктес университеттер мен кәсіпорындарда, кейінгі кезеңін Чжэцзян ғылыми-техникалық университетінде өткізеді. Тараптар оқу жоспарларын, кредиттерді өзара тануды, қабылдау шарттарын, кәсіпорындардың қатысуын және ағылшын тілінде оқыту мүмкіндігін одан әрі нақтылауға уағдаласты.

Тараптар сондай-ақ «Жібек жолы» цифрлық және интеллектуалды киім жөніндегі бірлескен зертхананың қызметіне ерекше назар аударды. Зертхана бірлескен зерттеулер, академиялық алмасу, прототиптер әзірлеу, ғылыми жарияланымдар мен патенттер дайындау, сондай-ақ университеттер мен кәсіпорындардың өзара іс-қимылы үшін практикалық платформа ретінде қарастырылды.

Кездесуде болашақта тоқыма, цифрлық сән, жаңа материалдар, дәстүрлі қолөнер және креативті индустриялар саласында жұмыс істейтін университеттердің кең халықаралық желісін қалыптастыру мүмкіндігі де талқыланды. Дулати университеті осы бастамаға Орталық, Шығыс және Оңтүстік Азиядағы жоғары оқу орындары мен серіктестерді тартуға дайын екенін жеткізді.

Кездесу қорытындысы бойынша тараптар ұсынылған бастамаларды нақтылау және практикалық жобаларды кезең-кезеңімен іске қосу бағытындағы жұмысты жалғастыруға уағдаласты.

Ләззат Еркінбаева қытайлық әріптестерді көне Тараз қаласына және Дулати университетіне сапармен келуге шақырды.

М.Х. Дулати атындағы Тараз университеті, «Құқық, бизнес және басқару» жоғары мектебінің «Туризм және сервис» кафедрасының ұйымдастыруымен 27 қыркүйек – Дүниежүзілік туризм күніне орай «DULATY TOURISM DAY 2026» тақырыбында іс-шара өткізілді.

Іс-шараға туризм, қонақжайлылық, креативті индустрия және туристік қызмет көрсету салаларының бірқатар беделді өкілдері ,университет оқытушылары мен студенттері қатысты.

Іс-шараның арнайы қонақтары қатарында Жамбыл облысы әкімдігінің туризм және инвестиция басқармасының басшысы Ержан Талип, туризм бөлімінің басшысы Қажы Ж.Ж., Туристік ақпараттық орталығының директоры Мөлдір Уразалиева, «Қонақ үй Жамбыл» ЖШС директоры Марите Әбілпатта , Жамбыл облысы бойынша Креативті индустрия басшысы Сара Мадиева , «Seber shanyraq» қоғамдық қолөнершілер бірлестігінің төрайымы Анар Бексултанова , «Ежелгі Тараз ескерткіштері» тарихи-мәдени музей-қорығының директоры Нұржан Мергенбай , «Жамбыл облысының альпинизм, радиобағдарлау және спорттық туризм федерациясы» қоғамдық бірлестігінің президенті  Ниматжан Мурсаитов , «TapazTravel» туркомпаниясының директоры  Оралкуль Аширбаева , «Золотой караван» ЖШС директоры Валерий Татаренков , «Marven Tour» ЖШС туристік агенттігінің директоры Венера Алтынбекова және «EveresTime» ЖШС туристік компаниясының директоры Алишер Тоғайбек болды.

Іс-шара аясында қатысушыларға Жамбыл облысының тарихи-мәдени мұрасын кеңінен таныстыруға бағытталған бірнеше көрме ұйымдастырылды.

«Ежелгі Тараз ескерткіштері» тарихи-мәдени музей-қорығынан арнайы жәдігерлер әкелініп, гидтер олардың тарихы мен ерекшеліктері туралы таныстырды. Бұл көрме студенттерге өңірдің археологиялық және тарихи құндылықтарымен жақынырақ танысуға мүмкіндік берді.

Сонымен қатар Жамбыл облысының «Seber shanyraq» қоғамдық қолөнершілер бірлестігінің бұйымдары қойылып, ұлттық қолөнердің бірегей үлгілері көпшілік назарына ұсынылды.

Көрменің ерекше шығармашылық алаңдарының бірі – Жамбыл облысының тарихи-мәдени ескерткіштеріне арналған студенттердің қолмен салған картиналарының көрмесі болды. Білім алушылар туған өлкенің тарихи орындары мен сәулет ескерткіштерін өз шығармашылық көзқарастары арқылы бейнелеп, көрерменге ұсынды.

Іс-шараның маңызды бөлімдерінің бірі – танымдық семинар болды. Семинар жұмысына «Құқық, бизнес және басқару» жоғары мектебінің деканы Диана Муратова модераторлық жасап, кездесудің мазмұнды әрі жүйелі өтуіне жетекшілік етті.

Семинар барысында арнайы шақырылған қонақтар туризм саласы, тарихи-мәдени мұраны сақтау және туристік бағыттарды дамыту мәселелері бойынша өз ойларымен бөлісті.

«Туристік бизнес» және – «Туризм саласындағы цифрлық маркетинг» білім беру бағдарламаларының студенттері өздерінің білімдері мен шығармашылық ізденістерін көрсетіп, қазақ және ағылшын тілдерінде тақырыптық презентациялар ұсынды.

Іс-шараның практикалық бөлігінде – «Мейрамхана ісі және мейманхана бизнесі» білім беру бағдарламасына арналған арнайы аудиторияда шеберлік сағаты ұйымдастырылды. Мастер-класс барысында студенттер мейрамхана сервисі саласына қатысты практикалық дағдыларын жетілдіруге мүмкіндік алды.

Іс-шара соңында ұйымдастырушылар тарапынан арнайы қонақтарға және студенттерге алғыс хаттар табысталып, олардың туризм саласын насихаттауға және студенттердің кәсіби дамуына қосқан үлесі атап өтілді.

М.Х. Дулати атындағы Тараз университеті Әлеуметтік-мәдени жұмыс департаментінің  ұйымдастыруымен «Экологиялық мәдениет – ортақ міндет» тақырыбында семинар өтті.

Семинардың негізгі мақсаты – білім алушылардың экологиялық сауаттылығын арттыру, қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарау мәдениетін қалыптастыру, табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану қағидаларын насихаттау және жастарды экологиялық бастамаларға белсенді қатысуға шақыру.

Іс-шараның модераторы –Әлеуметтік-мәдени жұмыс департаментінің маманы Е. Мамедалиев семинардың мақсаты мен маңызын таныстырып, спикерлердің баяндамалары мен қатысушылар арасындағы пікір алмасуды үйлестірді. Семинарға білікті мамандар қатысып, қоршаған ортаны қорғауға қатысты өзекті мәселелер бойынша мазмұнды пікірлерімен бөлісті.

Жамбыл облысы бойынша Экология департаментінің Мемлекеттік экологиялық бақылау бөлімінің бас маманы, мемлекеттік экологиялық инспектор Ақерке Киргизбаева өз сөзінде мемлекеттік экологиялық бақылаудың негізгі бағыттарына, табиғатты қорғау заңнамасының талаптарына және қоршаған ортаға кері әсер ететін факторлардың алдын алу мәселелеріне тоқталды.

 «Білім берудегі тарих және география» кафедрасының геоэкология маманы, PhD докторы Камила Акилова қоршаған орта мен адам әрекетінің өзара байланысы, табиғи аумақтардың экологиялық жағдайы және геоэкологиялық мәселелер жөнінде сөз қозғады. Әлеуметтік-мәдени жұмыс департаментінің жетекші маманы Бақтияр Алпысбаев жастар арасында экологиялық мәдениетті қалыптастыру, студенттерді қоғамдық және табиғатты қорғау іс-шараларына тарту мәселелеріне тоқталды. «Таза Қазақстан» – тек сыртқы келбетіміз бен өмір сүретін ортамыздың тазалығы ғана емес, ол ең алдымен жан дүниеміздің, ішкі болмысымыздың тазалығы екендігін атап өтті.

Кездесу аясында өңірдегі экологиялық ахуалды жақсарту және университет аумағында экологиялық жобаларды жүзеге асыру жөнінде ұсыныстар ортаға салынды. Семинар қорытындысында экологиялық мәдениетті қалыптастыру үздіксіз білім мен жүйелі тәрбиені талап ететіні, ал табиғатты қорғау әр адамның күнделікті әрекеті мен саналы жауапкершілігінен басталатыны айтылды.