Педагогикалық психология

Сматова Клара Бегалықызы

қауымд. профессор м.а., п.ғ.к.

E-mail: Бұл электронды пошта мекен-жайы спам-боттардан қорғалған, оны қарау үшін Сізде Javascript қосылған. 

 

 

 

 

Кәсіби өмірбаяны/Білім

«Педагогикалық психология» кафедрасының қауымдастырылған профессор м.а., педагогика ғылымдарының кандидаты

2011-2025 жылдар аралығында «Педагогикалық психология» кафедрасының  меңгерушісі қызметін атқарды. 2010-2011 оқу жылы оқу-әдістемелік басқармасы әдістемелік бөлімінің жетекшісі. 1992ж. Жамбыл педагогикалық институтына  оқытушы  ретінде қабылданды, 1994-2010жж. «Теориялық және қолданбалы психология» кафедрасының  аға оқытушысы. Жоғары оқу орнындағы еңбек өтілі 34 жыл.

Соңғы 5-жылда педагогика-психология саласындағы ғылыми-әдістемелік мәселелер бойынша кәсіби біліктілігін көтерді (Дубай, Стамбул, Астана, Алматы, Тараз және т.б.), 30-дан астам сертификаттың иегері. 2023ж. «Bullying-prevention strategies: ways to promote an anti-bullying school climate» атты  Халықаралық стажировкаға, «Образование будущего: Инновационные технологии и Smart обучение» атты Халықаралық ғылыми-практикалық, педагогикалық семинарға қатысты. 2019-2025жж. аралығында философия  докторы  (PhD)  дәрежесін  алу үшін даярланған диссертациялық жұмыстарға ресми рецензент және диссертациялық кеңестердің уақытша мүшесі (С.Торайғыров атындағы ПМУ, Абай атындағы ҚазҰПУ, І.Жансүгіров атындағы ЖУ).

2016 жылдан бастап РҚБ «Қазақ психологиялық қоғамы» Жамбыл облысы филиалының жетекшісі. Облыстық конкурс комиссияларының жұмысына белсене қатысады («Әулиеата үміті», «Педагогикалық идеялар фестивалі», «Үздік жыл психологы», «Үздік авторлық бағдарлама»). 2017-2020 жылдар аралығында «Педагогика және психология» білім беру бағдарламасы бойынша ІІ-ІІІ дәрежелі дипломдарды иеленген Республикалық пәндік олимпиада жүлдегерлеріне жетекшілік етті.

Тұлғаның өзін-өзі жетілдіруі, цифрлық құзыреттілігі, медиа-коммуникация,  білім алушылардың оқу біліктерін қалыптастыру мәселелерін зерделеу бойынша ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізеді. Психологиялық-педагогикалық пәндер бойынша оқу-әдістемелік кешендер әзірленді (магистратура, бакалавриат). ҚР Ғылым және жоғары білім Министрлігінің, М.Х.Дулати атындағы Тараз университеті ректорының құрмет грамоталарымен марапатталды. «ЖОО үздік оқытушысы» атағын (2022ж.); ҚР Педагогтар одағының «Жыл ұстазы» (2023ж.); «ҚР білім беру ісінің құрметті қызметкері» төсбелгілерін (2017ж.) иеленді.

Білімі

1998-1992 жж.  – бакалавриат «Мектепке дейінгі педагогика және психология», Жамбыл  педагогикалық  институты; «Педагогика және психология», М.Х.Дулати атындағы Тараз университеті.

2011ж. – педагогика  ғылымдарының кандидаты (13.00.01 - Жалпы педагогика, педагогика және білім тарихы, этнопедагогика), Ы.Алтынсарин атындағы Ұлттық білім беру академиясы.

1) 2021-2023 жылдарға арналған ғылыми, ғылыми-техникалық жобаларды гранттық қаржыландыру аясында «ҚОТ жағдайында жалпы білім беретін мектептегі медиакоммуникация процестерін зерттеу медиапедагогиканы дамытудың эмпирикалық негізі ретінде» атты ғылыми жобаға жетекшілік етті;

2) 2023-2025 жылдарға арналған ғылыми, ғылыми-техникалық жобаларды гранттық қаржыландыру аясында «Білім беру мекемелерінде балаларды психологиялық-педагогикалық диагностикалау үшін «I-psychodiagnostics.kz» Smart (платформа) қамтамасыз етуді әзірлеу» атты ғылыми жобаның мүшесі;

3) 2021ж. Жамбыл облысы іскер әйелдер ассоциациясы тапсырысымен «Укрепление института семьи и формированию гендерной культуры» мемлекеттік әлеуметтік жобасы аясында психологиялық қызмет жетекшісі.

  1. Mira Iskakova, Yussubaly Kamalov, Nurlybek Omarov, Sveta Sikhimbayeva, Smatova K.B. Psychology Inconsistence Individual Development of Teenagers // Published by Canadian Center of Science and Education. Asian Social Science. 2015. Vol. 11, No.19.–1-7pp.

doi:10.5539/ass.v11n19p1

https://www.scopus.com/authid/detail.uri?authorId=56107196400

  1. Sakhiyeva Farida, Berdibayeva Sveta, Garber Alena, Kassymova Roza, Shagyrbayeva Mentay, Smatova Klara, Orazbayeva Aiymbala. The Study of Axiological Orientations of Kazakh Diaspora, Living Abroad // International Journal of Environmental & Science Education 2016, Vol. 11, No. 11.- 4025-4039 pp.http://www.ijese.net/arsiv/137.html https://www.scopus.com/authid/detail.uri?authorId=56107196400
  2. Sveta Berdibayeva, Alena Garber, Dmitry Ivanov, Nazym Satybaldina, Klara Smatova, Mirshat Yelubayeva. Identity crisis resolution among psychological correction of deviant behavior of adolescents // Procedia-Soсial and Behavioral Sciences 217 (2016).- 977-983 рр. https://app.webofknowledge.com/author/record/9620116
  3. Marzhan Nagashbekova, Klara Smatova, Aiganym Alimbayeva, Yergali Omargazy, Nurgul Toxanbayeva, Almagul Mandykaeva, Gulzhanar Bekmuratova. The significance of experimental studies on cross-cultural peculiarities in ethno-psychology // International Journal of Psychology, Vol.51, Special Issue: 31st International Congress of Psychology, july 2016,Yakohama, Japan. 331 p. (Impact factor 1,608 квартиль по психологии, мультидисциплинарной – Q2) (Web of Science) Процентиль 66%

doi.org/10.1002/ijop.12306

https://app.webofknowledg.com/author/record/20937664?lang=ru_RU

  1. Nurgul Toxanbayeva, Sholpan Turdaliyeva, Klara Smatova, Elmira Abisheva, Saule Alimbayeva, Sandugash Ussenova. The theoretic and empirical study of youth self-assessment // International Journal of Psychology, Vol.51, Special Issue: 31st International Congress of Psychology, july 2016, Yakohama, Japan. 730 p. (Impact factor 1,608 квартиль по психологии, мультидисциплинарной – Q2) (Web of Science) Процентиль 66%

doi.org/10.1002/ijop.12327

https://app.webofknowledg.com/author/record/9620116 

  1. Sveta Berdibayeva, Daryakul Kozhamzharova, Farida Sakhiyeva, Gulzagira Atakhanova, Klara Smatova, Satybaldy Berdibayev, Aliya Belzhanova. Psychological features of the value sphere structure of titular ethnic group of Kazakhstan // International Journal of Psychology, Vol.51, Special Issue: 31st International Congress of Psychology, july 2016,Yakohama, Japan. 988 p. (Impact factor 1,608 квартиль по психологии, мультидисциплинарной – Q2)

(Web of  Science) Процентиль 66%

doi.org/10.1002/ijop.12346

https://app.webofknowledge.com/author/record/9620116

  1. Toxanbayeva N., Ungarbayeva Sh., Smatova K.B., Sadykova N., Sailinova K., Ayazbaeva B., Zhubanazarova N., Toxanbayeva N.B. Current problems of modern organization of career guidance for students with special educational needs at university // Journal of Intellectual Disability-Diagnosis and Treatment. – 2020. – Vol. 8, Iss. 1. – P. 1-7. (Scopus) doi.org/10.6000/2292-2598.2020.08.01.11

https://www.scopus.com/authid/detail.uri?authorId=56107196400 

  1. Сматова К.Б. Студенттердің өзіндік тапсырмалар жүйесін орындаудың психологиялық-педагогикалық ерекшеліктері // Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті Хабаршысы. Педагогика  ғылымдары  сериясы. – 2013. – № 2 (38). –  Б.17-19.

https://n.kaznpu.kz/docs/Ped__2013_2.pdf

  1. Сматова К.Б. Психологиялық пәндер бойынша студенттердің өзіндік жұмыстарын инновациялық оқу-әдістемелік кабинетте ұйымдастыру тиімділігі // Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті Хабаршысы. Педагогика  ғылымдары  сериясы. – 2013. – № 3 (39). – Б.209-211.

https://n.kaznpu.kz/docs/Ped__2013_3.pdf

  1. Тұрдалиева Ш.Т., Сматова К.Б., Момынова С.Н. Бейіндік оқытуды енгізуді жоспарлау арқылы білім мазмұнын жаңартудың психологиялық мәселелері // Қайнар университеті Хабаршысы. – 2013. – № 2. – Б.98-102.
  2. Сматова К.Б. Психологиялық пәндер бойынша студенттерді өзіндік жұмысқа ынталандыру факторларын талдау // Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршы ғылыми журналы. – 2014. – № 1 (98). – Б. 116-120.
  3. Сматова К.Б., Алимбаева С.Қ.,

Тоқсанбаева Н.Қ. Жеткіншектің психологиялық дамуына қақтығыстың әсерін талдау // Абай атындағы Қазақ  ұлттық  педагогикалық университеті Хабаршысы. Психология сериясы. – 2015. – № 4 (45). – Б.79-83.

  1. Сматова К.Б., Бердібаева С.К., Гарбер А.И., Бұзаубақова К.Ж., Болтаев А.Д., Бердібаев С.К. Мұғалімнің эмоционалды күйіну проблемасы педагогикалық қызметкерлердің психологиялық денсаулығын сақтаудың негізгі құрамдас бөлігі ретінде // Әл-Фараби Қазақ ұлттық университеті Хабаршысы. Психология және әлеуметтану  сериясы. – 2015. – № 4 (55). – Б.273-278. https://bulletin-psysoc.kaznu.kz/index.php/1-psy/article/view/293/145
  2. Сматова К.Б.

Студенттердің өзіндік жұмыстарын ұйымдастыру  арқылы оқу біліктерін қалыптастырудың психологиялық маңызы // С.Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті Хабаршысы. Педагогика  ғылымдары  сериясы. – 2017. – Б.405-413. https://www.vestnik.psu.kz/index.php?option=com_content&view=article&id=78&Itemid=482

  1. Махашова П.М., Сматова К.Б.

«Құзыреттілік» ұғымының мәні мен мазмұнын зерттеу тенденциялары // Қазақстанның ғылымы мен өмірі. Педагогика  ғылымы. – 2019. – №7/1. – Б.180-186.

https://www.naukaizhizn.kz/index.php/journal/article/view/58/58

  1. Сматова К.Б. Болашақ мамандарды психологиялық-педагогикалық қолдау аспектілері // Қазақстанның ғылымы мен өмірі. Педагогика ғылымы. – 2020. – №9. – Б.185-188.

https://www.naukaizhizn.kz/index.php/journal/article/view/116/116

  1. Тоқсанбаева Н.Б., Алимбаева С.Қ., Сматова К.Б., Туребаева К.Ж., Аязбаева Б.Б. Жасөспірімдік ортадағы Буллинг – әлеуметтік-психологиялық мәселе ретінде // Әл-Фараби ҚазҰУ университетінің Хабаршысы. Психология және социология сериясы. – 2021. – № 2 (77). – Б.57-64 https://bulletin-psysoc.kaznu.kz/index.php/1-psy/article/view/1257/868
  2. Алимбаева С.Қ., Сматова К.Б., Мажибаев А.К. Қазақстанның жалпы білім беретін мектептерінде медиапедагогиканың даму үдерістерін зерделеу // Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Педагогика ғылымдары сериясы. – 2021. – №3 (71). – Б.14-25.

https://bulletin-pedagogy.kaznpu.kz/index.php/ped/article/view/363/533

https://doi.org/10.51889/2021-3.1728-5496.02

  1. Алимбаева С.Қ., Сматова К.Б. Шетелдік студенттердің жаңа әлеуметтік ортаға бейімделуінің психологиялық факторлары // Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ Хабаршысы. Педагогика. Психология. Әлеуметтану сериясы. – 2021. – № 2 (135). – Б.315-325.

DOI:https://doiorg/10.32523/2616-6895-2021-135-2-315-325

https://bulpedps.enu.kz/index.php/main/issue/view/3/3

  1. Сматова К.Б., Алимбаева С.К., Мажибаев А.К. Болашақ мамандардың медиабілімінің дамуына мінез-құлық дағдыларының әсерін зерттеу // Абай атындағы ҚазҰПУ Педагогика және психология ғылыми-әдістемелік журналы. Қолданбалы психология және психотерапия сериясы. – 2021. – №3 (48). – Б.79-91.

doi org/10.51889/2021-3.2077-6861.09

https://journal-pedpsy.kaznpu.kz/index.php/ped/article/view/256/798

  1. Сматова К.Б., Балтабаева А.С. Студенттердің ассертивті мінез-құлқы дамуын психологиялық зерттеу // Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті Педагогика және психология ғылыми-әдістемелік журналы. Қолданбалы психология және психотерапия сериясы. – 2022. – №2 (51). – Б.59-69.

https://doi.org/10.51889/2022-2.2077-6861.07

  1. Шакирова А.Д., Алимбаева С.Қ., Сматова К.Б.

Әлеуметтік-психологиялық тренинг арқылы студенттердің педагогикалық қабілеттерін дамытудың алғышарттары // Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Психология сериясы. – 2022. – №4 (73). – Б.71-80.

https://bulletin-psychology.kaznpu.kz/index.php/ped/article/view/996/625

  1. Айтенова Э.А., Әбдіғапбарова Ұ.М.,    Сматова К.Б., Ризаходжаева  Г.А. Студенттерді мектеп˗колледж-ЖОО        өзара       әрекеттестігінде       кәсіби           даярлау // Абай атындағы Қазақ  ұлттық  педагогикалық университеті Педагогика және психология ғылыми-әдістемелік журналы. – 2022. – №4 (53). – Б.184-198.

https://journal pedpsy.kaznpu.kz/index.php/ped/issue/view/64/118

  1. Попандопуло А.С., Ксембаева C.К., Сматова К.Б., Антикеева С.К., Нұрғалиева М.Е. Мектеп жағдайында оқушылардың метатануын және өзін-өзі реттейтін оқуын дамыту факторлары // Торайғыров университетінің Хабаршысы. Педагогикалық сериясы. – 2023. – №2. – Б.346-359.

https://vestnik-pedagogic.tou.edu.kz/storage/journals/358.pdf

  1. Алимбекова С.Ш., Сматова К.Б., Оспанбаева М.П., Асанқызы А. Нысанаға қатынасты трансформациялау арқылы, шиеленістерді шешудің заманауи психологиялық стратегиялары // Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Психология сериясы. – 2023. – №3 (76). – Б. 138-145.

https://bulletin-psychology.kaznpu.kz/index.php/ped/article/view/1558/737

  1. Алимбаева С.Қ., Сматова К.Б.,

Сабралиева Ж.Т.

Білім беру ұйымдарында психодиагностиканы сандық форматқа ауыстыру үрдісін зерттеу // Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Психология сериясы. – 2024. – №1 (78). – Б.170-180.

https://bulletin-psychology.kaznpu.kz/index.php/ped/article/view/1770/831

  1. Айтенова Э.А., Есіркепова Г.Е., Акжолова А.Т., Сматова К.Б., Үсенова А.М. Студенттердің кəсіби даярлығын қалыптастыруда практикаға бағдарлық оқытудың ерекшеліктері // Радиоэлектроника жəне байланыс əскери-инженерлік институтының Əскери ғылыми-техникалық журналы. – 2024. – № 1 (55). – Б.219-230.

https://www.viires.kz/cms/uploads/images/13.02.2024/%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%87%D0%BD%D1%8B%D0%B5%20%D1%82%D1%80%D1%83%D0%B4%D1%8B%20%D0%92%D0%98%D0%98%D0%A0%D0%AD%D0%B8%D0%A1%20%E2%84%961%202024%20%D0%B3..pdf

  1. Алимбаева С.Қ., Сматова К.Б.,

Сабралиева Ж.Т., Иконникова Г.Ю. Балаларды психологиялық-педагогикалық диагностикалау бойынша цифрлық Smart платформасын қолдану: оқу іс-әрекетінің мотивациясын диагностикалау мысалында // Қазақстан Республикасы Ұлттық ғылым академиясы РҚБ-нің Хабаршысы. Педагогика сериясы. – 2024. – №4 (410). – Б. 34-46.

https://journals.nauka-nanrk.kz/bulletin-science/issue/view/376

  1. Алимбаева С.Қ., Сматова К.Б.,

Сабралиева Ж.Т. Психологиялық хабты сандық психодиагностика платформасына біріктіру // Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Психология сериясы. – 2024. – №4 (81). – Б. 113-120

https://bulletin-psychology.kaznpu.kz/index.php/ped/article/view/1964

  1. Алимбаева С.Қ., Сматова К.Б.,

Сабралиева Ж.Т., Демьянова В.Д. Жеке ерекшеліктері мен кәсіби қызметке бейімділігі – smart платформасының көмегімен психодиагностика мүмкіндіктерін талдау // Абай атындағы ҚазҰПУ Хабаршысы. Психология сериясы. – 2025. – №1 (82). – Б.42-58

https://bulletin-psychology.kaznpu.kz/index.php/ped/issue/view/28/178

- «ЖОО үздік оқытушысы» атағы (2022);

- ҚР Педагогтар одағының «Жыл ұстазы» төсбелгісі (2023);

-ҚР ҒжЖБМ «Құрмет грамотасы» (2025);

- ҚР БжҒМ  «Алғыс Хат» (2022);

-«ҚР білім беру ісінің құрметті қызметкері» белгісі   (2017);

- Өңірлік-аймақтық, облыстық-қалалық деңгейдегі Құрмет грамоталары.