Дәрібаев Жанәлі Еркінбекұлы 1963 жылы 31 тамызда Кентау қаласында дүниеге келген. А.С.Пушкин атындағы №6 қазақ орта мектебін алтын медальмен тәмамдап, Сәтпаев атындағы Қазақ Ұлттық техникалық университетін 1985 жылы түсті металдар металлургиясы мамандығы бойынша аяқтап, инженер-металлург біліктілігі берілген.

1998 жылы “Қиын тотықсызданатын селенат-иондардың қатты электродтардағы электрохимиялық қасиеттері” тақырыбы бойынша кандидаттық диссертация қорғаған, химия ғылымдарының кандидаты.

Жалпы еңбек өтілі 45 жыл, педагогикалық еңбек өтілі 31 жыл.

1985-2005 жылдар аралығында Алматы ауыр машина жасау заводында болат құю цехында аға инженер-технолог, Кентау экскаватор заводы болат құю цехының аға шебері, Кентау қалалық атқару комитетінің аймақтық салааралық бірлестігінің ғылыми-зерттеу орталығында зерттеуші, Кентау қалалық “Қазақ тілі” қоғамының жауапты хатшысы, Қ.А.Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінің Кентау орталығында оқу лабораториясының меңгерушісі, “Жалпы химия және химиялық экология” кафедрасының доценті, “Экология” ғылыми-зерттеу институтының ғалым хатшысы.

2005-2013 жылдары Қожа Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінде Экология ғылыми-зерттеу институтының ғалым хатшысы, Экология факультетінің деканы, Біліктілік жетілдіру факультетінің деканы, Инженерлік-педагогикалық факультетінің деканы,  Стратегиялық даму, рейтинг, комплаенс бақылау және сапа орталығының басшысы қызметтерін атқарған.

2023 жылдан бастап М.Х.Дулати атындағы Тараз университетінде Стратегиялық даму басқармасының басшысы.

Ахмет Ясау университеті Кентау институтының Жас ғалымдар кеңесінің төрағасы, кәсіподақ комитетінің төрағасы, ХҚТУ Сенат, Ғылыми кеңес, Академиялық кеңестердің мүшесі, “Нұр Отан” Халықтық демократиялық партиясы Кентау қалалық филиалының Бюро мүшесі, Саяси кеңес мүшесі, партиялық бақылау комиссиясының төрағасы, “Нұр Отан” партиясы  Түркістан қалалық филиалы “Тұран” бастауыш ұйымының төрағасы қоғамдық қызметтерін атқарған.

“Құмкөл”, “Қызылқия”, “Арысқұм”, “Майбұлақ” кен орындарын көгалдандыру”, «Оценка воздействия на окружающую среду» объектов ТОО «ТЭК Алматы», “Инвентаризация флоры и фауны участка №1 «Южный» и участка №2 «Торткудук» месторождения Моинкум ТОО СП «КАТКО» жобаларына жетекшілік жасаған.

Глобальды Экологиялық Қор ұйымдастырған «Хантағы тұрғындары үшін баламалы жайылымдарды сумен қамтамасыз ету және мал дәрігерлік қызмет көрсету пунктін ұйымдастыру» жобасына жетекшілік жасаған, ОҚО ішкі саясат департаменті ұйымдастырған «Діни экстремизм және терроризмді алдын-алу мәселелері бойынша ұйымдастыру іс-шараларын өткізу» грантының иегері.

"Кентау трансформатор зауыты" ААҚ, "Кентау экскаватор зауыты" ААҚ, "Түркістанремлокомотив", "Ақберен" ЖШС, "АзияКерамик" ЖШС және т.б. мекемелер мен кәсіпорындар үшін 60-тан астам табиғатты қорғау жобаларын әзірлеген.

50 астам кәсіби жарияланған мақалалар мен тезистер, 2 ҚР предпатенті, экология бойынша 5 оқулық және оқу құралдары жарияланған.

Негізгі жарияланымдар:

1. Натрий сульфатының тотыққан түрлерінің белсенділігін электрохимиялық жолмен қалпына келтіру. Алматы, 2000. "Қазақстан өнеркәсібі" республикалық журналы №3.Б. 104-107.
2. Түркістан өңірінің қоршаған ортасының жай-күйін экологиялық-экономикалық бағалау. Журнал: "Ізденіс-Іздеу", Алматы, №4, 2006.
3. Turkistan'in ekolojik durumu ve delecegi. "Turk yurdu" журналы, 2010. №274. Анкара.
4. Шұбаркөл кен орнының көмірі мен тақтатастарын бірлескен гидрогенизациялау процесінің қатты өнімдерін дифференциалды-термиялық талдау. Ғылыми журнал Ресей Федерациясының гуманитарлық және жаратылыстану ғылымдарының өзекті мәселелері, Волгоград, 2012 ж. №11.
5. Мамандарды даярлауда компьютерлік-ақпараттық технологияларды пайдалану. Хабаршы РУДН N1, Ресей, 2013.
6. Formation of the Informational-communicative Competence of Future Specialists Түркия, Анталия, 2013 Vol 4 (2013): 3rd World Conference on Innovation and Computer Science (INSODE-2013). AWERProcedia information Techology Computer Science. 2013, 04, pp 212-218.
7. The formation of professional competencies of future specialists . Қыт, 2013 Life Science Jornal-2013. Vol. 10 (9s). – P.426-430.
8. Болашақ экологтарды даярлау процесінде шет тіліндегі коммуникативті құзыреттілікті қалыптастыру. Қазақстанның педагогикалық хабаршысы, Павлодар, Павлодар педагогикалық институты, №2-3, 2014 ж., б. 20-30.

9.Ахмет Йасауи кесенесін тарихи қалпына келтіру мәселелері, Астана, 2016. ЕҰУ “Хабаршы” журналы, 2016, №1 (110), 241-244б.

Білім берудегі сапаны қамтамасыз ету жөніндегі тәуелсіз қазақстандық агенттіктің ұлттық сарапшысы, "Қазақстандық сапа ұйымы" - ИСО 9001: 2015 Ішкі аудиторы, аккредиттеу рәсімдері, сыртқы аудит, "ЖОО-ның сыртқы бағалау (аудит) және өзін-өзі бағалау есептерін сараптау рәсімі" бойынша сарапшы, ҚР БжҒМ "Өрлеу" Ұлттық біліктілікті арттыру орталығы, ҚазҰУ біліктілікті арттыру институты," Интерсерификация-ЦентрАзия Оқу орталығы" - СМЖ ішкі аудиторы, Түрік стандарттау институты сапа менеджменті жүйесінің маманы, "Союз" менеджерлік мектебінің тыңдаушысы.

ҚР БжҒМ «ЖОО үздік оқытушысы» грантының иегері, университеті ректорының бірнеше алғыс хаттарымен, Кентау қаласы, ОҚО әкімінің бірнеше дүркін Алғыс хаттарымен, Грамоталарымен, ОҚО мәслихаты Құрмет грамотасымен, “Нұр Отан” ХДП облыстық, республикалық басшыларының Алғыс хаттары және Құрмет грамотасымен, ҚР Білім және ғылым министрлігінің Құрмет Грамотасымен, “Нұр Отан”  партиясының төрағасы, бірінші орынбасарының Құрмет Грамотасымен, ҚР Президентінің Алғыс хатымен марапатталған. Кентау қаласының құрметті азаматы.